Çocuklarının her yönüyle mükemmel olmasını isteyen anneler, en çok da çocuklarının zeki olmasını ister. Peki zeka nedir? Çocuklar doğuştan zeki midir yoksa çevresel faktörler zeka gelişimine etki eder mi? Çocukların zeka gelişiminde teknolojinin yeri ne?

Tüm bu soruların yanıtını Prof. Dr. Sabiha Paktuna Keskin veriyor.

Çok kıymetli olması nedeniyle her annenin çocuğunun zeki olmasını istediğini söyleyen Keskin, ailelere şu soruyu yöneltiyor: “Zekanın ne demek olduğunu anlıyor muyuz? Zeki çocuklarımız olsun derken neyi kastediyoruz, bunun ne kadar bilincindeyiz. Ya da bunu detayı ile irdeliyor muyuz?”

Çocuğun zeka gelişiminin sadece yaşla ilişkinlendirilmemesi gerektiğini söyleyen Keskin, çevresel faktörlerin de çocuğun zeka gelişiminde etkisi olduğunu söyleyerek yaş ve çevresel faktörlerin birlikte düşünülmesi gerektiğine vurgu yapıyor.

Çocuğunun zeki olması için usülsüz işlemlerin yapılmasını da eleştiren Keskin, yapılan bilimsel çalışmalar sonucunda, usülsüz yapılan bazı işlemlerin de zekayı geliştirmek yerine daha zarar verdiğini ortaya koyduğunu ifade ediyor.

Öncelikle zeka nedir ve nasıl geliştirilir konularının içini doldurmak gerektiğini söyleyen Keskin, üstün zekalı çocuk tartışmasının en son yapılması gerektiğini dile getiriyor.

"Çocuğun dijital başarısına bakarak, üstün zekalı olduğunu düşünmek hata"

Çocuğun zeka gelişiminde, dijital teknolojinin tek başına yeterli olmayacağının altını çizen Keskin şunları söyledi: “Özellikle dijital teknoloji olmak üzere elimizde teknik imkanlar var. Anneler ellerinde bilgisayarlar televizyonlarda çeşitli oyunlarla çocukların zekalarını daha da arttırmaya yönelik davranışlara giriyorlar içgüdüsel olarak. 6 aylıktan itibaren renkleri öğrenmiş 2.5 yaşındaki çocuğa ben bir kutu şekeri gösterdiğimde annesi onun yeşili almasını istedi. Çünkü çocuk, elindeki dijital alete bakarak yeşili biliyor olmalıydı. Ama o şekerlerin arasından çocuğun yeşili seçmeyi bilemediğini annesi de gördü. Kaldı ki anne, çocuğun üstün zekalı olduğunu iddia ediyordu. Bu şekilde algılamak zekanın bu şekilde gelişiyor olduğunu düşünmek hata. Zarar dahi verebilir. Beyinde iki boyutluyu üç boyutluya çevirebilme yeteneği 18. aydan önce gerçekleşmiyor. 18. aydan sonra siz iki boyutlu gösterdiğiniz herhangi bir nesnenin üç boyutluya çeviremeyen bir beyne vermeniz nedeniyle o beyne zarar verebilirsiniz. Ama bu yeteneği kazandıktan sonra, siz istediğiniz kadar önüne bu teknolojiyi koyun ancak o zaman sonuç alabilirsiniz. Mesele bu ayrıntıyı bilebilmekte. Mesele, beyinde bazı mekanizmaların zenginleşmesi ama vaktinden önce bunun yapılmamasında. Ondan sonradır ki biz üstün zekalı çocukları tartışalım.

Teknolojiye ve kullanımına karşı olmadığını söyleyen Keskin, “Teknolojiye karşı duruş algılanmasın. Burada beynin gelişir olma özelliği ile dışarıdan katkılar birbirini tamamlayan ögelerdir. Demek istediğim, beynin gelişmişliğine paralel olarak teknolojiden de yararlanmalıyız.”