Annelerin en çok meak ettiği konulardan birisi de boşanma esnasında çocuğun velayetidir. Çünkü babalar çoğu zaman “evliliği kurtarmak ve kadının gitmesine engel olmak” için çocuğu alıp vermemekle anneleri tehdit ederler. Çocuk anneden alınır mı? Velayete neye göre karar verilir? Bu ve daha pek çok sorunun cevabını ÇETİN VE SELEK HUKUK BÜROSU Avukatları Serdar Çetin ve Ercan Selek sizler için veriyor.
İşte velayete dair en sık sorulan sorular ve cevapları...
***
Velayet konusunda ne gibi kriterler aranır?
Velayet davasında da diğer davalarda olduğu gibi önemli olan somut olaydır, kesin ve tek bir kriter belirlemek mümkün değildir. Asıl olan çocuğun menfaatlerinin korunacağı, ihtiyaçlarının (maddi ve manevi) karşılanacağı, ruhsal ve fiziksel gelişimini sağlıklı bir şekilde tamamlayabileceği ortamda yetişmesini, yaşamasını sağlamaktır.
Velayet konusunda çocuğun yaşının önemi nedir?
Genel olarak yaşı itibari ile anne bakım ve ilgisine muhtaç olan çocukların velayeti anneye bırakılır. Kesin bir yaş sınırı olmamakla birlikte uygulamada genel olarak 7 yaşına kadarki çocukların velayetleri anneye bırakılır.
Ancak baba, olağanüstü hâllerde (örneğin, annenin akıl sağlığının çocuğun fiziksel ve ruhsal gelişimini olumsuz etkileyecek derecede bozuk olması vs.) çocuğun velayetinin kendisine bırakılmasını talep edebilir, bu durumda iddialarını ispat edebilirse çocuğun yaşına bakılmaksızın velayet babaya da bırakılabilmektedir.
Yine velayet konusunda çocuğun cinsiyetinin önemi var mıdır?
Hayır, velayette çocuğun cinsiyetinin hiçbir önemi yoktur. Halk arasında, kız çocuğunun velayeti anneye, erkek çocuğununki babaya bırakılır şeklinde yaygın bir anlayış vardır; kesinlikle doğru değildir.
Evet, açılacak bir dava ile (velayetin Nez-i) velayet hakkını kullanmakta olan tarafın velayet hakkını kötüye kullandığı ya da velayet görevini yerine getirmediği ispat edildiği taktirde velayetin kaldırılarak diğer tarafa verilmesi ya da her iki tarafa da bırakılmayarak çocuğa vasi atanması mümkündür. Bu nedenle velayet hakkı kullanılırken de çocuğun menfaatleri gözetilmeli, çocuk şahsi çekişmelere alet edilmemelidir.
Velayet hakkı ne zaman sona erer?
Küçüğün ya da velayet hakkını kullanmakta olan tarafın/vekilin vefatı, vesayet altına alınması, velayet altındaki küçüğün 18 yaşını tamamlayarak reşit olması, velayetin diğer tarafa bırakılması hâllerinde velayet hakkı ortadan kalkar.