Okunma Sayısı: 13146
CANLI YORUMLAR

TİP 1 DİYABET RÖPORTAJI

Öğretmenler neyi bilmeli?

Dünya Sağlık Örgütü’ne (WHO) göre dünyada 346 milyon kişi diyabet hastalığından muzdarip. Peki, Türkiye’de durum ne? Ne kadar önemli bir hastalık olduğunu Türkiye Diyabet Vakfı Başkanı Prof. Dr. Temel Yılmaz rakamların diliyle anlatıyor. “Türkiye’de 5 milyonu aktif ilaç kullanan yaklaşık 10 milyon diyabetli hasta” var. Diyabetin farklı tipleri mevcut. Tip 1 diyabet (çocuklarda sık görülen diyabet tipi) diyabetin tiplerinden biri. Çocuk Endokrinoloji ve Diyabet Derneği Diyabet Çalışma Grubu tarafından hazırlanan “Türkiye Diyabet Kontrol Programı”na göre Türkiye’de “çoğu okul yaşında 15 bin civarında diyabetli çocuğun olduğu ve her yıl 1500–1700 civarında çocuğa tip 1 diyabet tanısı konduğu tahmin ediliyor.” Sağlık Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı ve Çocuk Endokrinoloji ve Diyabet Derneği okullarda diyabet programını başlattı. Peki, nedir bu tip 1 diyabet? Hacettepe Üniversitesi’nden Prof. Dr. Nurgün Kandemir hastalığa ışık tutmak için, Anne Boyutu editörlerinden Can Özelgün’ün sorularını yanıtladı. Bazı bölümler.    

ÖZELGÜN: Dilerseniz, tip 1 diyabette en sık görülen bulgularla başlayalım.

KANDEMİR: Çok su içme, sık idrara çıkma, aşırı yemek yeme ve kilo kaybı.

Tip 1 diyabet, erişkin yaşlarda görülen diyabetten (tip 2) hangi açılardan farklı?

Tip 1 diyabet insülin eksikliği sonucu meydana gelir ve mutlaka insülin tedavisi gerektirir. Tip 2 diyabetse çoğu zaman ağızdan verilen haplarla tedavi edilebilir. Tip 1 diyabetliler obez veya fazla kilolu değil. Buna karşın tip 2 diyabet erişkin yaşta ortaya çıkar ve genelde obeziteyle birliktedir. Tip 1 diyabet hızlı başlar. İnsülin eksikliği kısa sürede tedavi edilmezse ketoasidoz koması dediğimiz hayatı tehdit eden bir durum oluşur.

Son yıllarda neden beş yaş altında görülen yeni diyabetli sayısında büyük artış yaşanıyor?

Diyabet eskiden püberte yaş grubunda (ergenlik döneminde) sık görülürken günümüzde başlama yaşı giderek düşüyor. Bunun nedeni bilinmiyor. Tip 1 diyabet genetik bir zemin üzerinde çevresel faktörlerin etkisiyle ortaya çıkan otoimmün (vücudun kendi spesifik hücrelerini bilinmeyen bir nedenle öldürmesi ve bunun sonucu o hücrelerin fonksiyonlarında eksiklik ortaya çıkması) bir hastalık. Tip 1 diyabette de vücut kendi pankreasının insülin salgılayan beta hücrelerini öldürüyor. Bunun sonucunda insülin eksikliği ortaya çıkıyor. Dünyada yapılan tüm çalışmalarda sıklığında artış olduğu rapor ediliyor. Ancak hastalığı ortaya çıkaran faktör bilinmediğinden sıklığın neden arttığı ve neden daha erken yaşta başladığı bilinmiyor.

Tip 1 diyabetin görülme sıklığı açısından ülkeler arasında büyük farklar mevcut. Türkiye’de durum ne?

Türkiye’deki sıklık çok net bilinmese de Kuzey Avrupa ülkeleri ve Amerika gibi sık görülen ülkelerden biraz daha az. Başka bir deyişle, diğer Akdeniz ülkelerine benzer sıklıkta.

Tip 1 diyabetli çocuklar nasıl beslenmeli?

Beslenme şekilleri sağlıklı yaşıtları gibi sağlıklı beslenme koşullarına uygun olmalı. Sağlıklı beslenme koşulları diyabetliler gibi diğer sağlıklı çocuklar için de aynı. Kendi yaşına uygun kalori miktarı önerilir. Bu kalorinin dağılımı da dengeli bir şekilde karbohidrat, protein ve yağlardan oluşmalı. Örnek bir öğün diyabetlinin yaşına göre şöyle olmalı…  Bir kâse çorba, bir veya iki dilim ekmek, bir ila iki köfte ya da aynı büyüklükte tavuk eti, bir kâse sebze yemeği, yanında yoğurt ve bir meyveden oluşabilir. Miktarlar yaşa göre değişebilir.

Peki, tip 1 diyabetli çocuklar günlük yaşamlarında nelere dikkat etmeli?

Tip 1 diyabet düzenli bir yaşam gerektiriyor. İnsülin ve beslenme saatleri önemli. İnsülin dozu yenilen yemeğe ve kan şekeri değerlerine göre düzenlenmeli. İnsülinin fazla gelmesi hipoglisemi dediğimiz şeker düşüklüğüyle sonuçlanır. Beynin enerji olarak şekeri kullanması nedeniyle çok önemli. Hipoglisemi özellikle çocuklarda çok önemli ve kaçınılması gereken bir durum.

Tip 1 diyabetli çocuklar için spor neden önemli?

Spor tüm çocuklar ve erişkinleri için faydalı. Ancak diyabetlilerde kasların glikoz kullanımını arttırarak kan şekerinin düzenlenmesi ve ilerde kalp ile damar hastalıklarına bağlı komplikasyonlardan korunmak açısından çok önemli.

Öğretmenlerin dikkat etmesi gerekenlere gelirsek…  

Çocukların günlük hayatının önemli bir kısmı okulda geçtiğinden öğretmenlerin diyabetle ilgili yeterli bilgisinin olması önemli. Diyabetli çocuğun doktoru, öğretmeninin bilmesi gerekenleri yazılı olarak verir. Diyabete yönelik eğitim programlarına diyabetli çocukların öğretmenlerinin de katılması çok faydalı.

Tip 1 diyabeti tedavisinin ilkeleri neler?

İnsülin verilmesi, beslenme programı, düzenli aktivite, eğitim ve iyi bir yaşam standardı.

Son olarak Tip 1 diyabeti tedavi edilmezse ne gibi komplikasyon ve sakatlıklara yol açar?

Diyabete bağlı ortaya çıkabilecek komplikasyonlar, göz, böbrek ve sinirlerle ilgili olabilir. Hipertansiyon ve kalp-damar hastalıkları da karşılaşılabilen komplikasyonlardan. Tüm diyabetlilerin beş yıldan sonra komplikasyonlar açısından belli aralıklarla taranması gerek. 

 

Röportaj: Can ÖZELGÜN

  • Ann Boyutu
    
İLGİLİ HABERLER
UYUYAMIYORSANIZ...
BU ÖNERİLERE GÖZ ATIN
ÇOCUKLAR NEDEN ŞIMARIR
MODERN ZAMANLARIN ÇOCUKLARI
ENERJİ DEĞİL ZARAR  VERİYOR
SAĞLIĞI OLUMSUZ ETKİLİYOR
UYURGEZER ÇOCUKLAR
ÇOCUKLARDA UYURGEZERLİK
DÜNYANIN SONU MU GELDİ
BİRÇOK SENARYO VAR
DOĞUM KAYGISI SONA ERSİN
DOĞUMA HAZIRLIK KURSLARI
KADIN MİMİKLERİNİN ANLAMI
ALAYCI, ŞAŞKIN VE KONTROLLÜ
ÇOCUKLARDA ÖZGÜVEN GELİŞİMİ
MUTLU OLMASI İÇİN ŞART
HADİ BİRLİKTE MUTFAĞA
ÇOCUKLA KEYİFLİ BİR DENEYİM

Yorum Yaz

Yasal Uyarı:Bu iletişim platformunda yorum yazanların, bilgi ve düşünce paylaşanların veya herhangi bir kanaldan site veya ziyaretçileriyle iletişim kuranların görüş ve düşünceleri, site editörlerini, modaretörlerini ve site hazırlayıcılarını bağlamamaktadır. Bu görüş ve düşüncelerin sorumluluğu tamamen ilgili kişilere aittir. Sitemizde reklam unsuru içeren yorumlara ve yönlendirici linklere yer verilmemektedir. Yorumlarınızı yazarken lütfen bunu dikkate alınız. Aksi halde iletileriniz yayından kaldırılacaktır.
 

KATEGORİNİN HABERLERİ
"CİNSİYETSİZ YETİŞTİR...
"ALYANSIM DAR GELİYORDU"
T.C.VÜZ DEVLETİ İSTEM...
INTERNET VE EVLİLİK
İLGİLİ VİDEOLAR
ERKEN ERGENLİK
KADINLARA ÖZEL "MUTLULUK" OYUNCAKLARI
ERGENLİKTE UYUM SORUNU
LEYLEK HİKAYELERİ ANLATMAYIN
2013 KIŞ - ŞAPKA MODASI
ÜNLÜLER VE KÖPEKLERİ
VÜCUT SÜSLEMESİNDE AŞIRILIK
Adınız:
 
Soyadınız:
 
Email:
   
Sikayet & Öneri:
 
Talebinizi Seçiniz :